Yeni bir Minecraft sürümü çıktığında oyuncuların ilk sorusu hep aynıdır: "Sunucu ne zaman güncellenecek?" Heyecan anlaşılır; yeni bloklar, yeni canlılar ve yeni yapılar herkesin ilgisini çeker. Ama aceleyle yapılan bir yükseltme, aylardır emek verilmiş bir dünyayı bozabilir, yarısı çalışmayan eklentilerle dolu bir sunucu bırakabilir. Bu rehberde yükseltmeyi adım adım, geri dönüş yolunu hiç kapatmadan nasıl yapacağını ve ViaVersion ile farklı sürümdeki oyuncuları nasıl aynı sunucuda buluşturacağını anlatıyoruz.

Önce şunu bil: dünya yalnız ileriye taşınır

Minecraft bir dünyayı yeni sürümde ilk kez açtığında parçaları (chunk) yeni biçime dönüştürür. Bu dönüşüm tek yönlüdür. Yeni sürümde açılmış bir dünyayı eski sürüme geri götürmek resmî olarak desteklenmez; denersen bloklar kaybolabilir, sandık içerikleri silinebilir ya da sunucu hiç açılmayabilir. Bu yüzden yükseltme planının en önemli parçası, yükseltmeden önce alınmış, eksiksiz ve geri yüklenebildiği denenmiş bir yedektir. Yükseltmeden sonra "bir sorun çıkarsa eski sürüme dönerim" diye düşünüyorsan, aslında dönebileceğin tek yer o yedektir.

1. Acele etme: yazılımın ve eklentilerin hazır olsun

Mojang yeni sürümü yayımladığı gün Paper, Purpur gibi sunucu yazılımlarının kararlı derlemesi henüz çıkmamış olabilir. İlk derlemeler çoğunlukla "deneysel" olarak işaretlenir. Topluluk sunucusu işletiyorsan kararlı derlemeyi beklemek, birkaç gün erken yükseltmekten çok daha az sorun çıkarır. Hangi yazılımı seçeceğinden emin değilsen Paper, Purpur ve Spigot farkını anlatan rehberimize göz atabilirsin.

Ardından eklenti listeni çıkar. Konsolda plugins komutu kurulu eklentileri listeler. Her biri için şunları kontrol et:

  • Eklentinin indirme sayfasında yeni sürüm için bir güncelleme var mı, açıklamada hangi sürümlerin desteklendiği yazıyor mu?
  • Eklenti hâlâ geliştiriliyor mu? Bir yıldır güncellenmemiş bir eklenti yeni sürümde büyük ihtimalle hata verir.
  • Bağımlı olduğu başka eklenti var mı? Örneğin pek çok eklenti Vault ya da ProtocolLib ister; bunlar da güncel olmalı.

LuckPerms, CoreProtect ve WorldEdit gibi yaygın eklentiler genelde hızlı güncellenir. Küçük, tek kişinin geliştirdiği eklentiler daha geç kalabilir. Vazgeçilmez bir eklenti henüz hazır değilse yükseltmeyi ertelemek çoğu zaman en akıllıca seçimdir.

2. Eksiksiz yedek al ve geri yüklemeyi dene

Otomatik yedeklerin olsa bile yükseltmeden hemen önce elle bir yedek al ve adını anlaşılır koy, örneğin "surum-yukseltme-oncesi". Yedeğin şunları içerdiğinden emin ol:

  • Dünya klasörlerinin tamamı (world, world_nether, world_the_end ve varsa ek dünyalar)
  • plugins klasörü ve içindeki yapılandırma ile veri dosyaları
  • bukkit.yml, spigot.yml ve yazılımına ait diğer yapılandırma dosyaları; panel yedeği config klasörünü kapsar ama kök dizindeki .yml dosyalarını kapsamaz, onları Dosyalar bölümünden ayrıca indir. server.properties de yedeğe girmez: Ayarlar sayfasındaki değerleri not al.
  • Beyaz liste, yasaklı oyuncu ve operatör listeleri

Yedeği almadan önce sunucuyu durdurmak, dosyaların yazılma ortasında kopyalanmasını önler. Yedek almak ve geri yüklemek konusunda ayrıntı istersen otomatik yedekleme rehberimiz bu adımları anlatıyor.

Panelde bu yedeği Yedekler bölümündeki Yedek Al düğmesiyle alırsın; etiket kutusuna surum-yukseltme-oncesi yaz. Etikette yalnız Latin harfler, rakamlar, tire ve alt çizgi tutulur; Türkçe karakterler düşer. Sunucu çalışırken de yedek alınabilir, panel önce dünyayı diske yazdırır. Sunucuyu durdurduysan yedeği hemen al: uzun süre kapalı kalan sunucu derin uykuya geçer ve o hâlde yedek alınamaz. Bir ayrıntı: bu yedek dünyaları, eklentileri ve config klasörünü kapsar ama Ayarlar sayfasındaki sunucu ayarlarını kapsamaz; geri yüklemede o değerler olduğu gibi kalır. Aynı anda en fazla 10 elle alınmış yedek saklanır. Adımların tamamı yedek alma ve geri yükleme rehberinde.

3. Deneme kopyasında prova yap

Büyük bir topluluğun sunucusunu doğrudan canlıda yükseltmek yerine, yedeği ayrı bir sunucuda açıp yükseltmeyi orada denemek en sağlam yoldur. Provada şunlara bak:

  1. Sunucu hatasız açılıyor mu? Konsolda kırmızı hata satırları ve "could not load plugin" uyarıları var mı?
  2. Her eklentinin komutu çalışıyor mu? Yetkiler, ekonomi bakiyeleri, korunan bölgeler yerinde mi?
  3. Eski bölgelerde dolaş: yapılar, sandıklar, tabelalar, harita duvarları sağlam mı?
  4. Haritanın sınırında yeni parçalar düzgün üretiliyor mu?

Prova sırasında karşılaştığın her sorunu not al. Asıl yükseltme gününde bu liste, neyi hangi sırayla yapacağını gösteren kontrol listesine dönüşür.

Panelde prova için ikinci bir sunucu açarsın. Aynı yazılımı ve bugün kullandığın sürümü seç, eklentileri mağazadan kur. Asıl sunucunun Dünyalar bölümünden dünyayı indir, prova sunucusunda Dünya yükle ile .zip olarak yükleyip Aktif yap'a bas; eklentilerin ayar dosyalarını da Dosyalar bölümünden aynı yolla taşı. Sonra prova sunucusunda Yazılım bölümünden yeni sürüme geç ve yukarıdaki listeyi baştan sona dene. Prova sunucusu da asıl sunucu gibi ücretlenir: saatlik ücret ve ücretsiz 5 GB'ı aşan disk için aylık depolama. Kullanmadığında durdur, kapalıyken saatlik ücret işlemez; iş bitince silebilirsin, asıl sunucunun yedeklerine dokunulmaz. Dünya taşımanın ayrıntıları kendi dünyanı sunucuya taşıma rehberinde.

4. Asıl yükseltme

Hazırlık bittiyse asıl iş kısadır. Oyunculara önceden duyuru yap, sunucuyu durdur, son yedeği al, sunucu yazılımını yeni sürüme geçir ve güncellenmiş eklenti dosyalarını plugins klasörüne koy. Panelden yazılım ve sürüm değiştirebilir, dosya yöneticisiyle eklenti dosyalarını yenileyebilirsin.

Sunucu ilk açılışta dünyayı dönüştürmeye başlar. Varsayılan olarak yalnız oyuncuların girdiği parçalar dönüşür; bu, ilk günlerde eski bölgelere girildiğinde kısa takılmalara yol açabilir. Bütün dünyayı tek seferde dönüştüren --forceUpgrade başlatma parametresi ise panelde kullanılamaz.

Bir not: yeni sürümle gelen yapılar ve biyomlar yalnız yeni üretilen parçalarda görünür. Daha önce keşfedilmiş bölgeler değişmez. Oyuncuların yeni içeriği bulabilmesi için onları haritanın keşfedilmemiş kısımlarına yönlendir; dünya sınırını genişletmek ya da yeni bir bölgeyi önceden üretmek de bir seçenektir.

Panelde sürüm geçişi Yazılım bölümünden yapılır: yazılımı değiştirmeden Sürüm listesinden yeni sürümü seç ve Kur / Değiştir'e bas. Aynı yazılımda kaldığın için dünyan yerinde kalır; sunucu çalışıyorsa kısa süreliğine yeniden başlatılır. Yazılımı da değiştirirsen, örneğin Spigot'tan Paper'a geçersen, mevcut kurulum bir profile taşınır ve yeni yazılım temiz bir dünyayla açılır; bu yüzden yazılım değişikliğini sürüm yükseltmesiyle aynı güne koyma. Panelde sunucuya başlatma parametresi eklenemez; dönüşüm, oyuncular eski bölgelere girdikçe parça parça yapılır ve ilk günlerdeki kısa takılmalar bölgeler dönüştükçe kaybolur. Yeni içeriği bulmak kolay olsun diye keşfedilmemiş alanı önceden üretmek istersen Chunky rehberine bak.

5. Geri dönüş planı

Her şeyi doğru yapsan bile beklenmedik bir sorun çıkabilir. Bunun için baştan net bir karar ver: "Yükseltmeden sonraki ilk birkaç saat içinde kritik bir hata görürsek yedeğe döneriz." Geri dönüş, sunucu yazılımını eski sürüme almak ve yükseltme öncesi yedeği geri yüklemekten oluşur. Yalnız yazılımı geri almak yetmez; dönüştürülmüş dünyayı eski sürümle asla açma.

Geri dönersen yükseltmeden sonra oyuncuların yaptığı her şey kaybolur. Bu yüzden ilk saatlerde oyunculara durumu açıkça anlat; büyük inşaatlara hemen başlamamalarını rica etmek, olası bir geri dönüşün acısını azaltır.

Panelde geri dönüş iki adımdır ve sırası önemlidir. Önce Yazılım bölümünden eski sürümü seç: panel sürüm düşürdüğünü fark eder, "Kenara Al ve Düşür" onayı ister ve yeni sürümde açılmış dünyayı, sürüme bağlı ayar dosyalarıyla birlikte silmeden kenara alır. Ardından Yedekler bölümünden yükseltme öncesi yedeği seçip Geri Yükle'ye bas. Sırayı ters çevirirsen geri yüklediğin eski dünya hâlâ kurulu olan yeni sürümde açılır ve yeniden dönüştürülür. Kenara alınan dünya Dünyalar listesinde sürüm numarasını taşıyan bir adla durur; onu eski sürümde aktif yaparsan sunucu açılmaz. Ayrıntılar yazılım değiştirme rehberinde.

ViaVersion ile eski ve yeni istemcileri bir arada tutmak

Yükseltmeden sonra bazı oyuncular hemen güncelleme yapmaz; mod paketleri ya da alışkanlıkları yüzünden eski sürümde kalırlar. Ya da tersi olur: sunucun bir sürümde kalırken oyuncular yenisine geçer. ViaVersion bu farkı kapatan bir eklentidir.

  • ViaVersion: Sunucu sürümünden daha yeni istemcilerin bağlanmasını sağlar.
  • ViaBackwards: ViaVersion'a ek olarak kurulur; sunucudan daha eski istemcilerin bağlanmasını sağlar.
  • ViaRewind: ViaBackwards'a ek olarak kurulur; çok eski sürümlerdeki (1.7 ve 1.8) istemciler içindir.

Kurulum basittir: eklenti dosyalarını plugins klasörüne koy ve sunucuyu yeniden başlat. ViaBackwards ve ViaRewind'in çalışması için ViaVersion'ın da kurulu olması gerekir. Hangi oyuncunun hangi sürümle bağlandığını görmek için oyunda ya da konsolda /viaversion list komutunu kullanabilirsin. Ayarlar plugins/ViaVersion/config.yml dosyasındadır; çoğu sunucu için varsayılanlar yeterlidir.

Panelde üç eklentiyi de Eklentiler bölümündeki mağazadan aratıp kurabilirsin; dosya yüklemen gerekmez, adımlar mağazadan eklenti kurma yazısında. ViaVersion, Paper, Purpur, Spigot ve CraftBukkit gibi eklenti destekli yazılımlarda eklenti olarak çalışır. Mod sunucularında ise oyuncuların zaten sunucuyla aynı mod paketini ve aynı sürümü kullanması gerekir; orada sürüm köprüsü kurmak yerine mod paketinin tamamı yeni sürüme geçirilir.

Bilmen gereken sınırlar

  • Eski istemci, sunucudaki yeni blokları ve eşyaları tanımaz. ViaBackwards bunları en yakın eski karşılıklarıyla gösterir; görünüm birebir olmaz.
  • Savaş mekaniği, hareket ve bazı etkileşimler sürümler arasında farklıdır. Özellikle PvP sunucularında eski istemcili oyuncular belirgin biçimde farklı bir deneyim yaşayabilir.
  • ViaVersion bir köprüdür, kalıcı çözüm değildir. Oyuncuları zamanla sunucunun sürümüne geçmeye teşvik et.

Bedrock oyuncularını da sunucuna almak istiyorsan bu ayrı bir konudur; Geyser ile Java ve Bedrock'u birleştirmeyi anlatan rehberimize bakabilirsin.

Sorun giderme

  • Sunucu yükseltmeden sonra açılmıyor: konsoldaki kırmızı satırlara bak; çoğu zaman yeni sürümle uyumsuz bir eklenti sebeptir. Eklentiler bölümünün Kurulu sekmesinden o eklentiyi devre dışı bırak, sunucuyu yeniden başlat ve güncel sürümü çıkınca kur. Sunucu tekrar tekrar çöküyorsa Genel Bakış'ta çıkan onarım bandı, dosya silmeden sorunlu ayar dosyalarını kenara alır.
  • Bir eklentiyi güncelledim, sunucu açılışta hata veriyor: eski sürümün dosyası klasörde kalmış olabilir. Mağazada ayrı bir Güncelle düğmesi yoktur; önce Kurulu listesinden eski sürümü kaldır, sonra yenisini kur.
  • Oyuncular bağlanırken sürüm uyumsuzluğu iletisi alıyor: istemcileri sunucudan farklı sürümdedir. Ya oyuncu başlatıcıda sunucunun sürümünü seçer ya da sen ViaVersion ile ViaBackwards'ı kurarsın.
  • Telefondan gelen Bedrock oyuncuları yükseltmeden sonra giremiyor: Java + Bedrock köprüsü her açılışta kendiliğinden güncellenir; Bedrock oyuncularının da oyunlarını güncellemesi gerekir. Köprü yeni sürüme henüz yetişmediyse panel geçişi baştan engeller ve köprünün hangi sürüme kadar desteklediğini söyler. Ayrıntı cross-play rehberinde.

Kısa kontrol listesi

  1. Kararlı yazılım derlemesini bekle.
  2. Eklentilerin yeni sürümü desteklediğini doğrula.
  3. Sunucuyu durdurup eksiksiz yedek al.
  4. Önce bir kopyada prova yap.
  5. Oyunculara duyur, yükselt, konsolu izle.
  6. Geri dönüş kararının sınırını önceden belirle.
  7. Gerekirse ViaVersion ile farklı sürümdeki oyuncuları içeri al.

Bu adımlarla yükseltme, oyuncuların korktuğu bir olay olmaktan çıkar ve sıradan bir bakım işine dönüşür. Bir sonraki sürüm geldiğinde aynı listeyi yeniden kullanabilir, provada öğrendiklerini her seferinde biraz daha geliştirebilirsin.

Sık sorulan sorular

Yükseltmeden sonra oyuncuların eşyaları ve evleri kaybolur mu?

Normalde hayır. Oyuncu verileri dünya klasöründe durur ve dünyayla birlikte yeni biçime dönüştürülür; ev, ekonomi ve yetki kayıtları ise eklentilerin kendi klasörlerindedir ve eklenti yeni sürümde çalıştığı sürece yerinde kalır. Risk, yeni sürümde çalışmayan bir eklentidedir; prova bu yüzden önemlidir.

ViaVersion kurmak sunucuyu yükseltmenin yerini tutar mı?

Hayır. ViaVersion yalnız farklı sürümdeki istemcilerin bağlanmasını sağlar; sunucu eski sürümde kaldıkça yeni bloklar, canlılar ve yapılar oyunda olmaz. Yeni istemcili oyuncu sunucuya girer ama gördüğü içerik sunucunun sürümüne aittir. Yeni içeriği getirmenin tek yolu sunucuyu yükseltmektir.

Eski sürümdeki oyuncular sunucuyu bekleme adresinden açabilir mi?

Hayır. Bekleme adresi Minecraft 1.20.5 ve daha yeni Java istemcilerinde çalışır. ViaBackwards ile içeri aldığın daha eski istemciler bekleme ekranına alınmaz; sunucu yine açılır ama o oyuncunun doğrudan adresle yeniden bağlanması gerekir. Ayrıntı bekleme adresi rehberinde.

Yeni sürüm çıktıktan ne kadar sonra yükseltmeliyim?

Tek bir doğru süre yok; ölçü, sunucu yazılımının kararlı derlemesinin çıkması ve vazgeçemediğin eklentilerin hazır olmasıdır. Az eklentili bir arkadaş sunucusunda bu birkaç gün sürebilir, çok eklentili bir topluluk sunucusunda birkaç hafta. Her eklentinin hangi sürümleri desteklediğini mağazadaki sürüm aralığı rozetinden de görebilirsin.

Eski bir sürümde kalmak sorun olur mu?

Bir süre kalabilirsin; dünyan ve eklentilerin çalışmaya devam eder. Ama sunucu yazılımları eski sürümlere zamanla düzeltme göndermeyi bırakır ve yeni istemcili oyuncular için ViaVersion'a bağımlı kalırsın. Kalacaksan en azından aynı sürüm serisinin en son alt sürümünü kullan; hata düzeltmeleri oraya gelir. Bir de şunu bil: sunucun 1.20.5'ten eski bir sürümdeyse bekleme adresi hiç çalışmaz.