Bir sunucuyu ayakta tutan şey çoğu zaman donanım değil, oyuncuların orada kendini rahat hissetmesidir. Herkesin bildiği, kısa ve adil kurallar tartışmaları baştan azaltır; yetkililerin işini de kolaylaştırır. Bu rehber kuralları nasıl yazacağını, nasıl uygulayacağını ve topluluğu büyürken nasıl yöneteceğini anlatır.

İyi bir kural listesinin üç özelliği

  • Kısa olmalı. Kimse yirmi maddelik bir listeyi okumaz. Sekiz on madde, çoğu sunucu için yeterlidir.
  • Ölçülebilir olmalı. "Saygılı ol" iyi bir niyettir ama tek başına uygulanamaz. "Küfür, hakaret ve başkasının ailesine laf atmak yasak" bir yetkilinin karar verebileceği bir kuraldır.
  • Uygulanabilir olmalı. Denetleyemeyeceğin bir kural koyma. Örneğin hiçbir yetkilinin gece çevrimiçi olmadığı bir sunucuda "gece gürültü yapmak yasak" kuralı sadece kâğıt üzerinde kalır.

Örnek bir kural listesi

Kendi sunucuna göre uyarlayabileceğin bir başlangıç listesi:

  1. Küfür, hakaret, ayrımcılık ve tehdit yasaktır.
  2. Başkasının yapısını izinsiz yıkmak, değiştirmek ya da sandığını boşaltmak (grief) yasaktır.
  3. Oyunu değiştiren hile programları ve görüntü hileleri (ör. X-ray) yasaktır.
  4. Sunucunun ya da oyunun açıklarından yararlanmak yasaktır; bulduğun açığı yetkililere bildir.
  5. Başka sunucuların reklamını yapmak yasaktır.
  6. Sohbeti aynı mesajla doldurmak (spam) yasaktır.
  7. Kişisel bilgi (adres, telefon, okul) istemek ya da paylaşmak yasaktır.
  8. Yetkililerin kararlarına itiraz sohbette değil, belirlenen kanaldan yapılır.

Kuralları bir kez yazmak yetmez; yeni oyuncunun ilk dakikasında görmesi gerekir. Doğma noktasına tabela koymak, sunucu listesindeki tanıtım yazısında (MOTD) kısaca hatırlatmak ve varsa Discord sunucunda sabitlenmiş bir mesaj olarak paylaşmak en etkili üç yoldur.

Ceza basamakları

Her ihlale aynı cezayı vermek ya adaletsiz ya da etkisiz olur. Önceden ilan edilmiş basamaklar, yetkilinin keyfi davrandığı hissini ortadan kaldırır:

  1. Uyarı: ilk ve küçük ihlallerde, kuralın hatırlatılması.
  2. Susturma: sohbet ihlallerinde birkaç saatlik susturma.
  3. Geçici yasak: tekrarlanan ihlallerde ya da grief gibi zarar veren davranışlarda birkaç günlük yasak.
  4. Kalıcı yasak: hile, ağır taciz ya da geçici yasaktan sonra tekrar.

Basamakların yanına "ağır ihlallerde basamak atlanabilir" notunu eklemek, örneğin bir hile programı kullananı doğrudan yasaklamana izin verir.

Basamakları panelde ve komutla uygulamak

  • Uyarı: Oyuncular → Çevrimiçi'de oyuncunun satırındaki üç nokta menüsünden Mesaj gönder'i seç; yazdığın metni yalnız o oyuncu görür. Herkesin önünde uyarmak yerine bu yol, tartışmanın büyümesini önler.
  • Susturma: Minecraft'ın kendi komutlarında susturma yoktur. EssentialsX kuruluysa mute OyuncuAdi 2h iki saatlik susturma verir.
  • Geçici yasak: panelin Banla düğmesi süresizdir. Süreli yasak için EssentialsX'in tempban OyuncuAdi 3d Kural 2 komutunu kullan; süre dolunca yasak kendiliğinden kalkar.
  • Kalıcı yasak: Banla düğmesi ya da Konsol'da ban OyuncuAdi Kural 3: hile. Sebebe kuralın numarasını yazmak, itirazda hangi kuralın çiğnendiğini tartışmasız gösterir.

EssentialsX'in kurulumu ve yetkileri EssentialsX rehberinde, Oyuncular bölümünün bütün düğmeleri oyuncu yönetimi yazısında.

Kanıt olmadan ceza verme

Bir oyuncuyu cezalandırmadan önce ne olduğunu gösterebiliyor olmalısın. Yıkım ve sandık hırsızlığında CoreProtect kimin ne yaptığını blok blok gösterir. Sohbet ihlallerinde sunucu günlüğü panelin konsol ekranında ve günlük dosyalarında durur. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir kanıttır; mümkünse kayıtla destekle.

Kanıt, verdiğin cezayı oyuncuya açıklamanı da kolaylaştırır. "Dün saat dokuzda şu evin duvarını kırdığın kayıtlı" demek, tartışmayı çoğu zaman tek cümlede bitirir.

Yetkili seçmek ve yetkiyi bölmek

Sunucu büyüdükçe tek başına her şeye yetişemezsin. Yetkili seçerken en çok oynayanı değil, en sakin ve adil olanı seç. Yetkiyi de parça parça ver: yeni bir yardımcının oyuncu susturabilmesi yeter, yasaklama ve geri alma yetkisi güven kazandıkça gelir. Rütbe ve yetki kurulumunu LuckPerms rehberinde adım adım anlattık.

Yetkililer arasında küçük bir yazılı anlaşma işe yarar: hangi ihlale hangi basamak uygulanır, kim hangi kararı verebilir, aynı oyuncu hakkında iki yetkili farklı düşünürse ne yapılır.

İtiraz kanalı açık olsun

Yanlış ceza vermek kaçınılmazdır. Önemli olan, oyuncunun bunu sakin bir şekilde bildirebileceği bir yer olmasıdır: Discord'da ayrı bir kanal ya da bir e-posta adresi. İtirazı, cezayı veren yetkili değil başka biri incelerse karar daha adil olur ve topluluk bunu fark eder.

Genç oyuncular için güvenlik

Minecraft sunucularında oyuncuların önemli bir kısmı gençtir. Kişisel bilgi paylaşımını yasaklamak, özel mesajlarda rahatsız edildiğini bildiren oyuncuyu ciddiye almak ve gerekirse ailesiyle iletişime geçmesini önermek topluluğun güvenliği için şarttır. Sohbette yaş, okul ya da adres sorulmasını kurallarına açıkça yaz.

Kuralları güncel tut

Topluluk değiştikçe kurallar da değişir. Yeni bir kural eklediğinde ya da bir cezayı değiştirdiğinde bunu duyur ve değişiklikten önceki olaylara geriye dönük uygulama. Kuralların sonuna son güncelleme tarihini yazmak, kimin hangi sürümü okuduğu tartışmasını ortadan kaldırır.

Örnek: bir sandık şikâyetini baştan sona yürütmek

Durum: 20 kişilik bir survival topluluğunda Elif, ortak depodaki sandığının boşaldığını Discord'daki şikâyet kanalına yazıyor. Nöbetteki yardımcı şu sırayla ilerliyor:

  1. Kanıtı topla. Depoya gidip co inspect ile inceleme modunu açıyor ve sandığa sağ tıklıyor: CoreProtect, içinden kimin ne aldığını saatiyle listeliyor. Listede Kaan'ın adı var.
  2. Kapsamı ölç. co lookup u:Kaan t:1d a:container ile Kaan'ın son bir gündeki bütün sandık hareketlerine bakıyor; depodaki başka sandıklardan da almış.
  3. Geçmişe bak. Yetkili notlarında Kaan'ın adı geçmiyor, yani bu ilk ihlali. Kural 2'yi çiğnemiş; ceza basamaklarına göre grief geçici yasak gerektiriyor.
  4. Zararı onar, cezayı uygula. Depo odasında durup co rollback u:Kaan t:1d r:20 a:container ile eşyaları sandıklara geri koyuyor, ardından tempban Kaan 3d Kural 2: sandık boşaltma ile üç günlük yasak veriyor.
  5. Kayda geçir ve haber ver. Yetkili notlarına tarihi, kanıtı ve kararı yazıyor; Elif'e eşyalarının döndüğünü, Kaan'a da itirazını hangi kanaldan yapabileceğini bildiriyor.

Kaan itiraz ederse dosyaya cezayı vermemiş bir yetkili bakar. Kanıt kayıtlı olduğu için karar kısa sürer ve tartışma genel sohbete taşmaz.

Sorun giderme

  • Oyuncular kuralları görmediklerini söylüyor: kurallar yalnız Discord'da duruyordur. Doğma noktasına tabela koy ve sunucu açıklamasında kısaca hatırlat; açıklamayı Ayarlar'daki Sunucu açıklaması (MOTD) alanından değiştirirsin. Kural değiştiğinde Konsol'un üstündeki Hızlı Komutlar panelinin Duyuru kutusundan herkese haber ver.
  • Yetkililer aynı ihlale farklı ceza veriyor: yazılı anlaşma yoktur ya da güncel değildir. İhlal ve basamak eşleşmesini tek bir listede topla ve yeni yetkiliye ilk gün okut.
  • Banlanan oyuncu başka adla dönüyor: ad banı yalnız o hesabı durdurur. Küçük toplulukta güvenilir listeyi aç; herkese açık sunucuda son çare olarak IP banı ver.
  • Dünkü sohbet kaydını bulamıyorsun: Günlük bölümündeki arama yalnız güncel günlükte (latest.log) çalışır. Eski günlükler sıkıştırılmış (.log.gz) durur; ilgili günün dosyasını indirip bilgisayarında ara. Konsol ile Günlük ekranının farkını canlı konsol rehberinde anlattık.
  • Bir yetkili yetkisini kötüye kullanıyor: önce yetkisini al (Operatörler sekmesinde OP'yi al ya da yetki eklentisinde grubunu düşür), sonra ne yaptığını CoreProtect kayıtlarıyla incele. Kuralların ona da herkese uygulandığı gibi uygulanır.

Sık sorulan sorular

Kuralları oyunda bir komutla gösterebilir miyim?

Evet, EssentialsX kuruluysa. plugins/Essentials/rules.txt dosyasına yazdığın kuralları oyuncular /rules komutuyla görür; dosyayı Dosyalar bölümünden düzenlersin. Tabela ve sunucu açıklamasıyla birlikte kullandığında kuralları görmeyen kalmaz.

Küçük bir arkadaş sunucusunda da yazılı kural gerekir mi?

Uzun bir listeye gerek yok, ama üç dört satır işe yarar: ortak sandıklardan kim ne alabilir, başkasının yapısına dokunulur mu, PvP serbest mi. Arkadaşlar arasındaki kırgınlıkların çoğu bu soruların hiç konuşulmamasından çıkar. Kuralları sunucuyu açtığın gün yazmak, ilk tartışmadan sonra yazmaktan çok daha kolaydır.

Küfür filtresi kurmalı mıyım?

Yardımcı olur, ama yetkilinin yerini tutmaz. Filtreler kelimenin değiştirilmiş yazımlarını kaçırır, masum kelimelerin içindeki harf dizilerini de yanlışlıkla engelleyebilir. Filtreyi ilk savunma hattı olarak kullan, kararı yine bir insan versin.

Ceza verdiğim oyuncu kanıt isterse ne göstermeliyim?

Kararın dayandığı kaydı: CoreProtect çıktısını, günlükten ilgili satırları ya da ekran kaydını. Paylaşmadan önce başka oyuncuların özel mesajlarını ve kişisel bilgilerini çıkar. Kanıtı göstermek zorunda değilsin, ama gösterdiğinde itirazların çoğu kendiliğinden kapanır.

Arkadaşım olan bir oyuncu kural çiğnerse ne yapmalıyım?

Aynı kuralı aynı basamakla uygula; mümkünse kararı başka bir yetkiliye bırak. Topluluk, sahibin arkadaşına ayrıcalık tanındığını çabuk fark eder ve o andan sonra kurallara güven kalmaz. Yazılı ceza basamakları burada seni de korur: kararı kişiye göre değil, listeye göre verirsin.