Bir sunucuda kaybedilen emek genelde teknik bir arızadan değil, yetkisini olduğundan geniş verdiğin birinden gelir. Bu yazı sunucunu üç katmanda korumayı anlatır: kim girebilir, giren ne yapabilir, iş ters giderse ne yapılır.

1. Katman: kim girebilir

En basit ve en etkili korumadır. Güvenilir liste (whitelist) açıkken yalnız listeye eklediğin oyuncular girebilir; adres birine sızsa bile içeri giremez.

Sık yapılan hata şudur: liste doldurulur ama Ayarlar'daki anahtar açılmaz. Anahtar kapalıyken listedeki isimlerin hiçbir hükmü yoktur, sunucu herkese açık kalır. İkisi birlikte çalışır.

Bir de katı uygulama seçeneği vardır: açıksa listeden çıkardığın oyuncu o sırada bağlıysa oyundan düşer; kapalıysa değişiklik ancak bir sonraki girişinde etkili olur. Birini aceleyle çıkarman gerekiyorsa bu ayarın açık olması işini görür.

Ayarlar'daki Doğrulamasız girişe izin ver (offline mod) seçeneği güvenlik açısından bilinmesi gereken tek maddedir ve yeni kurulan sunucularda açık gelir: Java hesapları doğrulanmaz, yani biri başkasının adıyla girebilir. Yalnız Microsoft hesabı doğrulanan oyuncular girsin istiyorsan Ayarlar'dan tek anahtarla kapat; kapattığında kapalı kalır, kendiliğinden geri açılmaz. Açık bırakacaksan yetki eklentilerinin oyuncu kimliği (UUID) yerine ada göre çalışmadığından emin ol ve güvenilir listenin sınırını bil: liste yalnız listede olmayan adları dışarıda tutar; listedeki bir adı bilen biri o adla girip o adın yetkilerini alabilir. Bu yüzden yüksek yetkiyi az kişiye ver; en güvenlisi bu anahtarı kapatmaktır, o zaman her hesap Microsoft ile doğrulanır. Bu anahtarı kapatıp açmak oyuncunun kimliğini değiştirir, ama veri kaybolmaz: eşyalar, konum, ilerleme, istatistikler, başarımlar, yetki/beyaz liste ve ban kayıtları ile dünyadaki evcil hayvan ve at sahipliği yeni kimliğe taşınır. Tek istisna görünüştür: doğrulamasız modda Mojang kıyafeti (skin) gelmez, oyuncular varsayılan görünür; bu Minecraft'ın kendi kuralıdır.

Doğrulamasız mod açıkken OP'yi korumak

Bu modda biri senin adınla girerse oyun onu sen sanır; OP'n varsa yetkilerin de onunla gelir. Riski azaltmanın üç yolu var. Birincisi, sunucuyu oyunda OP olmadan yönetmek: panelin Konsol bölümü komutları sunucunun kendisi olarak çalıştırır, Oyuncular bölümü de atma, banlama ve listeleri düğmeyle yapar. İkincisi, OP'yi yalnız gerektiği anda verip işin bitince geri almak. Üçüncüsü, Ayarlar'daki Çevrimiçi oyuncuları gizle seçeneğini açmak: sunucu listesi içerideki oyuncuların adlarını dışarı vermez, böylece taklit edilecek bir adı öğrenmek zorlaşır.

2. Katman: giren ne yapabilir

Operatör (OP) yetkisi sanıldığından geniştir. Yetkinin sınırını Ayarlar'daki operatör yetki düzeyi belirler ve varsayılan en üst düzeydir: komut bloğu, oyuncu atma, hatta sunucuyu durdurma dahil her şey. "Yardım etsin" diye herkese OP vermek, sunucuyu kaybetmenin en yaygın yoludur.

Gerçekte ihtiyacın olan şey genelde OP değil, sınırlı yetkidir: birinin sadece oyuncu atabilmesi, bir başkasının sadece bölge koruyabilmesi. Bunun için bir izin yönetim eklentisi kurman gerekir; eklenti ailesinden bir yazılım (Paper, Purpur, Spigot, CraftBukkit) kullanıyorsan panelin içindeki mağazadan tek tıkla kurabilirsin. Kurulumu eklenti kurma yazısında anlattık.

Yapı bozmaya (griefing) karşı ikinci araç bölge koruma eklentileridir: doğma noktasını, ortak yapıları ve depoları belirli oyuncular dışında kilitlersin. Küçük arkadaş gruplarında genelde gerekmez; sunucu herkese açıksa neredeyse şart olur.

Doğma noktası koruması: eklentisiz ilk kalkan

Ayarlar'daki Spawn koruma yarıçapı (blok), dünyanın doğma noktası çevresinde operatör olmayanların blok kırıp koymasını engeller; 0 korumayı kapatır. Değer bir yarıçaptır: 16, doğma noktasını merkeze alan 33 × 33 blokluk bir kare demektir. Bu koruma Minecraft'ın kendi kuralıdır ve üç sınırı vardır: yalnız ana dünyada çalışır, Nether ve End'i kapsamaz; operatörleri hiç durdurmaz; sunucuda hiç operatör yoksa tamamen devre dışı kalır. Yardımcıların da doğma noktasında çalışacaksa ya da başka alanları koruman gerekiyorsa bölge koruma eklentisi daha doğru araçtır; kurulumu WorldGuard rehberinde adım adım anlattık.

3. Katman: iş ters giderse

Bu katman en çok ihmal edilen ama en çok işe yarayandır, çünkü ilk ikisi bir gün mutlaka delinir.

  • Dosya Koruması her sunucuda açıktır, ücretsizdir ve kapatılamaz. Sunucun açık olduğu her gün otomatik yedek alınır ve çalışırken yaklaşık yarım saatte bir geri dönüş noktası oluşur. Yani kötü bir günde en fazla son yarım saati kaybedersin.
  • Büyük bir değişiklikten önce (yeni eklenti, sürüm değişimi, yeni yönetici) panelden elle bir yedek al. Manuel yedekler otomatik olanlardan ayrı tutulur ve yenileri alındıkça silinmez; ama aynı anda en fazla 10 tane saklanır ve sunucuyu silersen onlar da silinir.
  • Bir şey olduğunda önce konsola bak: kimin ne komut çalıştırdığı orada yazar. Sunucunun neden kapandığını ise Geçmiş bölümü tek satırda söyler.

Ban: adı mı, bağlantıyı mı?

Ad bazlı ban kişiyi, IP bazlı ban o bağlantıyı engeller. IP banını Banlar sekmesinde adresi elle yazarak verirsin. IP banı son çaredir: aynı evden bağlanan başka oyuncuları da etkiler. Aynı kişi sürekli ad değiştirip dönüyorsa mantıklı olur, ilk şikâyette değil.

Yanlışlıkla yasakladıysan aynı listeden kaldırabilirsin; ban listesi sebebi ve tarihiyle birlikte durur.

Duruma göre ne kurmalı

  • Sadece arkadaşlarınla oynuyorsan: güvenilir liste açık, katı uygulama açık, OP yalnız sende. Eklentiye gerek yok.
  • Küçük bir topluluk: güvenilir liste açık, bir-iki kişiye düşük yetki düzeyi, doğma noktasında bölge koruma.
  • Herkese açık sunucu: güvenilir liste kapalı; düzeni izin eklentisi, bölge koruma ve ban listesiyle kur. Elle yedek alma sıklığını artır.

Sık yapılan hatalar

  • Güvenilir listeyi doldurup Ayarlar'daki anahtarı açmamak.
  • Geçici yardım için kalıcı OP vermek ve sonra geri almayı unutmak.
  • Sunucu çalışırken ops.json ya da whitelist.json dosyasını elle düzenlemek — Minecraft bu listeleri bellekte tutar ve dosyanın üzerine yazar, değişikliğin kaybolur.
  • Adresi herkese açık bir yerde paylaşıp güvenilir listeyi kapalı bırakmak.
  • Büyük bir değişiklikten önce elle yedek almamak.

Örnek: doğma noktası yıkıldığında ne yaparsın?

Durum: 12 kişilik, herkese açık bir survival sunucusunda bir oyuncu doğma noktasındaki ortak yapıları yıktı ve sandıkları boşalttı. Sırayla şunları yap:

  1. Zararı durdur. Oyuncular → Çevrimiçi'de oyuncuyu bul ve Banla'ya bas. Sebep kutusuna kısa bir açıklama yaz; oyuncu bu metni ekranında görür.
  2. Ne olduğunu öğren. Günlük bölümünde güncel günlükte (latest.log) oyuncunun adını ara: ne zaman girdiği ve hangi komutları kullandığı orada yazar. CoreProtect kuruluysa co lookup u:OyuncuAdi t:2h r:40 o bölgede yaptığı değişiklikleri listeler.
  3. Yalnız onun yaptığını geri al. CoreProtect varsa aynı yerde, aynı parametrelerle co rollback u:OyuncuAdi t:2h r:40 çalıştır: kırdığı bloklar yerine konur, sandıklardan aldıkları geri döner, diğer oyuncuların emeği yerinde kalır.
  4. CoreProtect yoksa bir geri dönüş noktasına dön. Önce Yedekler bölümünde Yedek Al ile şimdiki hâli kaydet. Sonra Bulut Geri Yükleme Noktaları listesinden olaydan hemen önceki noktayı seçip Geri yükle'ye bas. Bu işlem geri alınamaz ve o noktadan sonra herkesin yaptığı her şey gider; oyuncularına önceden haber ver.
  5. Açığı kapat. Operatörler sekmesinde kimin OP olduğuna bak, gerekmeyenlerinkini al. Doğma noktasını bir bölge koruma eklentisiyle kilitle ve bir sonraki olay için CoreProtect'i şimdiden kur; kurulmadan önceki olayları göremez.

Arama ve geri alma ayrıntıları CoreProtect rehberinde, hangi yedeğe dönmen gerektiği yedek alma ve geri yükleme yazısında.

Sorun giderme

  • Listede olmayan biri yine de girdi: ya Ayarlar'daki anahtar kapalı ya da kişi operatör; Minecraft OP'leri güvenilir listeye takmaz. Anahtarı ve Operatörler sekmesini kontrol et. Doğrulamasız giriş açıksa listedeki bir adı kullanıyor da olabilir; oyuncuların hepsi Microsoft hesabıyla giriyorsa o anahtarı kapat.
  • Anahtarı açtım ama hiçbir şey değişmedi: Ayarlar'daki değişiklikler sunucu yeniden başlatılınca etkinleşir. Kaydettikten sonra Yeniden Başlat'a bas.
  • Yardımcın doğma noktasında blok koyamıyor: doğma noktası koruması operatör olmayan herkesi durdurur. Yarıçapı küçült ya da 0 yap ve alanı, üye ekleyebildiğin bir bölge koruma eklentisiyle koru.
  • Doğma noktası koruması hiç çalışmıyor: sunucuda hiç operatör yoksa Minecraft bu korumayı kapatır. Kalıcı çözüm bölge koruma eklentisidir.
  • Banı kaldırdım ama oyuncu hâlâ giremiyor: Banlar sekmesindeki Yasaklanan IP'ler listesine bak; bağlantıya verilmiş bir IP banı, ad banından bağımsız çalışır.

Sık sorulan sorular

Sunucu adresimi kimseyle paylaşmazsam güvende miyim?

Tam olarak değil. Adres bir kez bir arkadaşına gittiğinde ekran görüntüsünde, bir yayında ya da sohbet geçmişinde kalabilir ve nereye ulaştığını kontrol edemezsin. Gizli adres yalnız bir zorluktur; güvenilir liste ise adresi bilse de listede olmayan birini kapıda tutar.

Biri benim adımla girip yetkilerimi kullanabilir mi?

Doğrulamasız giriş açıksa evet: sunucu adı doğrulamadığı için senin adını yazan biri seni taklit eder ve OP'n varsa yetkilerin de ona geçer. Oyuncularının hepsi Microsoft hesabıyla giriyorsa Ayarlar'da Doğrulamasız girişe izin ver (offline mod) anahtarını kapat; kapalıyken her ad Microsoft üzerinden doğrulanır ve taklit edilemez.

Yapı bozulduktan sonra dünyayı nasıl eski hâline getiririm?

İki yol var. CoreProtect kuruluysa yalnız zarar veren oyuncunun yaptıklarını geri alırsın ve diğerlerinin ilerlemesi yerinde kalır. Kurulu değilse Yedekler bölümünden olaydan önceki bir geri dönüş noktasına dönersin; sunucun çalışırken bu noktalar yaklaşık yarım saatte bir oluşur, ama o andan sonra herkesin yaptığı her şey gider. Koruma katmanlarının tamamı yedekleme rehberinde.

OP vermeden bir arkadaşıma yardım yetkisi verebilir miyim?

Evet, bir yetki eklentisiyle. Eklenti her komutu bir yetki düğümüne bağlar; arkadaşına yalnız ihtiyacı olanı, örneğin oyuncu susturmayı ya da atmayı verirsin. OP ise düzeyine göre geniş bir komut kümesini birden açar. Grup kurulumunu LuckPerms rehberinde anlattık.

Bir eklenti sunucuma güvenlik açığı getirebilir mi?

Evet. Eklenti sunucunun içinde tam yetkiyle çalışır; kötü niyetli bir eklenti OP dağıtabilir ya da dosyaları değiştirebilir. Eklentileri panelin mağazasından kur; tanımadığın bir sitedeki ya da sohbette biri gönderdi diye eline geçen bir dosyayı yükleme. Kullanmadığın eklentileri kaldırmak da hem riski hem yükü azaltır.