Bir griefing, hatalı bir eklenti ya da yanlış yazılmış tek bir komut dünyanı bir anda bozabilir. İyi haber şu: doğru kurulmuş bir yedekleme düzeniyle geri dönmek dakikalar sürer. Burada üç koruma katmanının ne yaptığını, ne kadar saklandığını ve hangi durumda hangisine güvenmen gerektiğini anlatıyoruz.
1) Manuel yedek — her zaman elinin altında
Panelin Yedekler bölümünden istediğin an tek tıkla anlık görüntü alırsın. Yedeğe dünyaların, eklenti ya da modların ve yapılandırma dosyaların tek bir arşivde girer. Sunucu çalışırken de alınabilir; sistem önce dünyayı diske yazdırır, böylece yarım kalmış bir kopya oluşmaz.
Yedeğe etiket verebilirsin. Büyük bir değişiklikten önce alınan ve anlamlı bir adla etiketlenmiş yedek, aylar sonra listeye baktığında hangisinin ne olduğunu hatırlamanı sağlar.
Aynı anda en fazla 10 manuel yedek saklayabilirsin; onbirincisini alabilmek için eskilerden birini silmen gerekir. Manuel yedekler otomatik olanlardan bağımsızdır ve kendiliğinden silinmez.
2) Dosya Koruması — otomatik ve sunucudan bağımsız
Dosya Koruması, dünyanı sunucunun çalıştığı makineden bağımsız olarak bulut depolamada tutar. Her sunucuda açıktır: sunucun her gün otomatik yedeklenir ve yalnız en son otomatik yedek saklanır, daha eskiler yer açmak için temizlenir. Manuel yedeklerinin hepsi ise kalır.
Dosya Koruması her sunucuda açık ve ücretsizdir; hiçbir ücreti yoktur ve kapatılamaz. Tek sınır sunucunun kendi disk alanıdır: o alan dolana kadar yedeklerin birikir, dolduğunda yeni geri dönüş noktası alınmaz ve mevcut yedeklerin olduğu gibi durur. Panelde ne kadar alan kullandığını canlı görürsün; ihtiyacın olmayan yedekleri silerek yer açabilirsin.
Koruma her sunucuda açıktır; kapatman gerekmez.
3) Bulut geri yükleme noktaları — yarım saatlik pencere
Dosya Koruması açık sunucularda, sunucu çalışırken yaklaşık 30 dakikada bir bulut yedeği alınır. Bu, veri kaybı penceresini yaklaşık yarım saate indirir: beklenmedik bir sorunda en fazla son yarım saati kaybedersin.
Noktalar günlük tam yedeğin üzerine sırayla eklenir, yani geri yüklerken hangi ana döneceğini sen seçersin. Sunucu kapalıyken yeni nokta üretilmez — boşta duran bir sunucu gereksiz yer kaplamaz.
Geri yükleme nasıl yapılır?
Yedekler bölümünden bir anlık görüntü seç ve Geri Yükle'ye bas. Sunucu güvenli biçimde durdurulur, mevcut dünyaların, eklentilerin ve ayarların o yedekteki hâliyle değiştirilir, ardından sunucu yeniden başlatılır.
Bu işlemin geri alınamaz olduğunu unutma: geri yükleme, o anki durumun üzerine yazar. Bu yüzden geri yüklemeden hemen önce mevcut hâlin için de bir manuel yedek almak iyi bir alışkanlıktır — yanlış noktaya döndüğünü fark edersen geri adım atabilirsin.
İşlem yedeğin boyutuna göre birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar sürebilir. Oyuncular bu sırada kısa süreliğine düşer.
Yazılım değiştirirken devreye giren güvenlik ağı
Sunucu yazılımını değiştirdiğinde (örneğin Fabric'ten Spigot'a geçtiğinde) mevcut ailenin tüm içeriği otomatik olarak bir profile kaydedilir. Aynı yazılıma geri döndüğünde dünyaların ve eklentilerin aynen geri gelir.
Bu güvenlik ağı işini görür ama tek dayanağın olmasın: yalnız yazılım değişimini kapsar, silinen bir dünyayı ya da bozulmuş bir dosyayı kurtarmaz.
Yedekler ne kadar saklanır? Sunucuyu silersem ne olur?
Bu bölümü dikkatle oku, çünkü en çok yanlış bilinen konu budur. Sunucunu kalıcı olarak silersen o sunucuya ait tüm yedekler de silinir. Yedekler sunucunun çalıştığı makineden bağımsız bir depolamada tutulur ama sunucu kaydına bağlıdır; sunucu kaydı gittiğinde yedek kaydı da gider.
Bu yüzden bir sunucuyu silmeden önce, saklamak istediğin şeyi panelden indirip kendi bilgisayarına almanı öneririz. Yedekler bölümünden bir anlık görüntüyü, Dünyalar bölümünden bir dünyayı ya da Dosyalar bölümünden tek tek dosyaları indirebilirsin. Silme işlemi geri alınamaz.
Bir başka saklama kuralı daha var: 30 gün boyunca hiç açılmayan bir sunucu arşivlenip silinir. Bu olmadan önce e-postayla uyarılırsın ve arşiv bir süre daha beklerken sunucunu geri getirebilirsin. Uzun bir ara vereceksen sunucunu ara sıra açman ya da dünyanı indirip saklaman en güvenli yoldur.
Hangi durumda hangisi?
- Yeni bir eklenti ya da mod kuracaksın — önce manuel yedek al. Bir şey ters giderse tek tıkla dönersin.
- Sunucu yazılımını ya da sürümü değiştireceksin — manuel yedek al; profil güvenlik ağı ayrıca zaten devrede.
- Kalıcı bir topluluk sunucusu işletiyorsun — yarım saatlik geri dönüş penceresi, griefing sonrası kurtarmayı kolaylaştırır; üstüne büyük değişikliklerden önce elle yedek al.
- Aylarca ara vereceksin — Dosya Koruması açık kalsın ya da dünyanı indirip sakla.
- Sunucuyu kapatıp silmeye karar verdin — önce dünyanı indir. Silme sonrası kurtarma yoktur.
İyi uygulamalar
- Yedeğe anlamlı bir etiket ver — tarih değil, sebep yaz (örneğin büyük güncelleme öncesi).
- Yılda bir kez bile olsa geri yüklemeyi DENE. Denenmemiş yedek, yedek sayılmaz.
- Griefing şüphesi varsa önce sunucuyu durdur, sonra düşün. Sunucu çalıştıkça yeni noktalar üretilir ve karar penceresi daralır.
- Önemli bir dünyanın kopyasını ara sıra kendi bilgisayarına indir. Bulut kopyası ile yerel kopya birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar.
Veri kaybı çoğu zaman geri döndürülemez değildir — çoğu zaman bir yedeğe uzaklıktadır. Yedekleme için ayrıca ödeme yapmazsın; neyin ücretli neyin ücretsiz olduğunu fiyatlandırma rehberinde bulabilirsin.
